'Róża' (2011) reż. W. Smarzowski

W CYKLU "PRZYWRÓCONE ARCYDZIEŁA"

Lato 1945 roku, tuż po zakończeniu drugiej wojny światowej. Tadeusz, polski żołnierz, któremu wojna zabrała wszystko i niczego nie oszczędziła, dociera na Mazury, na ziemie, które przed wojną należały do Niemiec, a po wojnie zostały przyznane Polsce. Odnajduje wdowę po niemieckim żołnierzu, którego śmierci był świadkiem. Mieszkająca sama w dużym gospodarstwie Róża przyjmuje Tadeusza chłodno, pozwala przenocować. Tadeusz odwdzięcza się za gościnę pomocą w obejściu. Róża, choć się do tego nie przyznaje, potrzebuje czegoś więcej - przede wszystkim ochrony przed szabrownikami, którzy nachodzą jej gospodarstwo. Stopniowo Tadeusz poznaje przyczyny jej samotności... Na tle krajobrazu wyniszczonego przez wojnę, gdzie nadzieja stała się narzędziem propagandy, między dwojgiem ludzi z odległych światów rodzi się miłość... niemożliwa?

Wojciech Smarzowski: „Chciałbym, żeby Róża była głosem w sprawie postrzegania i akceptowania różnic mniejszości narodowych, kulturowych, religijnych i etnicznych. Ale przede wszystkim (...) Róża jest filmem o miłości. Miłości na gruzach. Miłości w czasach nieludzkich”.

od Łukasza Maciejewskiego

Agata Kulesza i Wojciech Smarzowski po raz pierwszy w „Przywróconych arcydziełach”,. Takie święto już 13 kwietnia o godz. 19.00. Pokażemy „Różę”  z 2011 roku. Melodramat mazurski, ale melodramat przetrącony, ale historia Mazurów opowiedziana przez Smarzowskiego bolesna i dotkliwa.
Ten film boli. Boli, ponieważ Smarzowski uczy nas tego, że o historii trzeba rozmawiać w tonacji mocnej, ostrej, bezwzględnej czasami, i że zanurzenie w historii zbiorowej, jest zawsze, do pewnego stopnia, sprawą prywatną. Ma twarz Tadeusza i Róży. Jakiegoś Tadeusza, jakiejś Róży. Jakichś ludzi. Żyli, działali, kochali, cierpieli. A jeżeli jest to dodatkowo twarz Marcina Dorocińskiego, twarz Agaty Kuleszy, twarz ich talentu, to owa historia zamienia się w przypowieść. Dudniące memento. Agata Kulesza opowiadała mi, że to jeden z tych tytułów, który kosztował ją tak wiele, że nigdy potem nie miała siły wracać do „Róży”, obejrzeć film ponownie, odważy się dopiero w Krakowie.

 W „Aktorkach” mówiła mi: „Na pewno sporo mnie ten film kosztował. Ciało było rozgrzane i musiało pracować na pewnej emocji, żeby dać widzowi możliwość uwierzenia w kogoś takiego jak Róża. Na planie przeżyłam wtedy wiele magicznych zdarzeń. Jest taka scena krzyku Róży, wycia właściwie. Bałam się tej sceny. Mówiłam: „Cholera jasna, dobrze, że nie wstydzę się ekipy, ale przed tą sceną bałam się, musiałam wywalić bebechy. Powiedziałam do siebie: Agata, jeśli nie zrobisz tego teraz, za pierwszym podejściem, nie znajdziesz tego bólu, już tego nie zagrasz”. I zagraliśmy tę scenę, i mnie zadziwił dźwięk, który się ze mnie wydostał – nie sądziłam, że mam coś takiego w środku. To nie ja, to Róża miała. Róża miała ten dziki, obłąkańczy – można powiedzieć – kwik, jęk zarzynanego prosiaka".

Jeden z najważniejszych dla mnie filmów Wojciecha Smarzowskiego, wybitne role Kuleszy i Dorocińskiego (a także Preis, Braciaka, Buss), zdjęcia Sobocińskiego, scenografia Zawieruchy, muzyka Trzaski. Kino zostawiające ślad.